Giữa những tầng mây của dãy Hoàng Liên Sơn, Vườn Quốc gia Hoàng Liên hiện lên như một khu rừng cổ tích với những thân cây phủ đầy rêu xanh, thảm dương xỉ nguyên sinh, những dòng suối trong vắt và hệ sinh thái đa dạng bậc nhất Việt Nam. Không chỉ là "lá phổi xanh" của vùng Tây Bắc, nơi đây còn đang trở thành điểm đến hấp dẫn của du lịch sinh thái, nơi du khách được hòa mình vào thiên nhiên hùng vĩ và khám phá những giá trị văn hóa bản địa đặc sắc.
Nằm trên dãy Hoàng Liên Sơn ở độ cao từ 1.000 đến hơn 3.000 m, Vườn Quốc gia Hoàng Liên là một trong những khu rừng đặc dụng có giá trị đa dạng sinh học hàng đầu Việt Nam.
Với tổng diện tích tự nhiên 28.498 ha (trong đó, Lào Cai 20.998 ha, Lai Châu 7.500 ha), tỷ lệ che phủ rừng đạt 90,29%, nơi đây được ví như "kho báu xanh" của vùng Tây Bắc và là Vườn Di sản ASEAN nhờ hệ sinh thái đặc biệt cùng nguồn gen quý hiếm.
Kho báu đa dạng sinh học giữa đại ngàn
Địa hình phân tầng của dãy Hoàng Liên Sơn đã tạo nên hệ sinh thái chuyển tiếp từ nhiệt đới, cận nhiệt đới đến ôn đới, hình thành những cánh rừng nguyên sinh với giá trị sinh học đặc biệt.
Đến nay, Vườn Quốc gia Hoàng Liên đã ghi nhận 2.853 loài thực vật bậc cao có mạch, thuộc 1.064 chi của 6 ngành thực vật.
Trong số đó có 147 loài nằm trong Sách đỏ Việt Nam và Danh lục Đỏ IUCN, cùng nhiều loài đặc hữu, chiếm khoảng 25% tổng số loài thực vật đặc hữu của Việt Nam.
Vườn cũng là nơi phân bố của nhiều loài thực vật quý hiếm, tiêu biểu như vân sam Phan Si Păng, thiết sam, pơ mu, các loài đỗ quyên, hoàng liên, sâm vũ diệp. Theo kết quả ghi nhận, hệ thực vật tại đây có 172 loài phong lan, 36 loài đỗ quyên, 754 loài cây thuốc và 6 quần thể cây Di sản Việt Nam.
Không chỉ giàu về thực vật, vườn còn ghi nhận 599 loài động vật có xương sống trên cạn, gồm 98 loài thú, 346 loài chim, 67 loài bò sát và 88 loài lưỡng cư. Bên cạnh đó, còn có 304 loài bướm, 89 loài bọ cánh cứng ăn lá và 18 loài bọ cánh cứng kẹp kìm, tạo nên hệ sinh thái có giá trị lớn về bảo tồn, nghiên cứu khoa học và phát triển du lịch sinh thái.